De opheffing van de 41e Afdeling Veldartillerie

Na ruim 52 jaar kwam er op 1 juli 2005 een einde aan het bestaan van de 41e Afdeling Veldartillerie. Om dit niet zomaar voorbij te laten gaan, organiseerde de afdeling in de laatste maanden van haar bestaan een aantal activiteiten. Op 19 mei 2005 was er een ceremonie ter ere van het laatste schot van de afdeling. Je kunt hier meer over lezen op de pagina over het laatste schot. In juni 2005 was er de laatste reŁnie tijdens het bestaan van de afdeling en op 1 juli viel op ceremoniŽle wijze het doek voor de afdeling. Deze pagina besteedt aandacht aan deze laatste twee gebeurtenissen.

 
Laatste reŁnie tijdens bestaan 41 Afdva, 11-12 juni 2005

De reŁnie van vrijdag 10 tot en met 12 juni 2005 was ťťn van de laatste gelegenheden om de legerplaats Seedorf te bezoeken. De reŁnie was toegankelijk voor alle burgers en kader (ook dienstplichtig) dat ooit bij 41 Afdva had gezeten en uiteraard voor al het zittend personeel van de 41 Afdva. Aangezien de legerplaats geen legeringruimte meer had, moesten de Programmaboekje reŁnie 41 Afdva, 2005 - Klik om te vergrotem reŁnisten zelf voor accommodatie in de buurt zorgen, maar dat bleek geen groot bezwaar, want de opkomst was zonder meer goed te noemen. Voor slechts 10 euro werden de reŁnisten getrakteerd op een goed verzorgd weekendje Seedorf. In het programmaboekje van de reŁnie heette de laatste commandant van de 41e Afdeling Veldartillerie, majoor Renť Daalman, de reŁnisten welkom:

'Dit jaar zijn wij bijeen gekomen de laatste reŁnie te vieren van het operationele bestaan van de 41e Afdeling Veldartillerie. Daar waar voorgaande reŁnies in liet licht gestaan hebben van lustrum vieringen heeft deze reŁnie een zwart kaderrandje. Met het besluit, genomen en bekrachtigd in het Legerplan 1432, komt er een einde aan onze Afdeling. Zoals vaker ligt de grondslag niet bij de kwaliteiten van de afdeling, maar liggen er financiŽn ten grondslag aan de keuze om onze afdeling op te heffen. Deze reŁnie staat met name in het teken van nog een keer de afdeling, de kazerne en de omgeving bekijken en vooral elkaar te ontmoeten. Door het reŁniecomitť is er voor u een aantrekkelijk programma gemaakt met veel ruimte voor eigen interesse en voorkeuren. Alles variŽrend van het bekijken van oud en nieuw materiaal tot en met het eten van een ijsje bij Santin.

Herdenkingspenning 41 Afdva - Klik om te vergrotenDe afdeling heeft in haar bestaan vele veranderingen doorstaan op materieel alsmede op personeel gebied. Deze rijke historie is in het boek '41 Afdeling Veldartillerie' samengevat en zal tijdens de reŁnie aangeboden gaan worden. Hierin zijn tal van foto's en momenten vastgelegd die wanneer u er behoefte aan heeft het 41 Afdva gevoel laat oproepen. Dat wij als afdeling uniek zijn en waren is voor ons allen duidelijk. Ik wens u een fijne reŁnie toe en hoop dat wij ons waar dan ook nogmaals kunnen treffen om oude verhalen weer te laten leven'.

Vrijdagavond arriveerden de eerste reŁnisten in Seedorf en op zaterdag was er een programma met o.a. bezichtigingen op de legerplaats van, een static show van materieel en een bezoekje aan de Klein Kaliber Wapens (KKW) simulator. De KKW-simulator is een soort van 'bioscoop' waar je op een projectiescherm kunt 'schieten' zonder echt te schieten, met wapens die alleszins echt lijken, ze hebben zelfs terugslag! 's Middags mocht het ReŁnie Orkest Artillerie (ROA), geformeerd uit voormalig dienstplichtige militairen die als muzikant waren ingedeeld bij het in 1960 opgerichte en helaas in 1997 opgeheven Artillerie Trompetterkorps, een staaltje van hun kunnen geven. Het orkest had bij de viering van het 50-jarig bestaan van de 41e Afdeling Veldartillerie in 2002 ook al eens in Seedorf FrŁhshoppend ReŁnie Orkest Artillerie, zondagochtend 12 juni 2005 - Klik om te vergroten opgetreden en was nu ook weer van de partij. 's Avonds was er een geslaagde feestavond met muziek en werden de verhalen van vroegen verder opgehaald onder het genot van een drankje (of meerdere drankjes). Zondagochtend was het alweer tijd om afscheid te nemen en rond het middaguur zat de reŁnie er op en vertrok een ieder weer huiswaarts. Als aandenken hebben de reŁnisten een speciaal voor de gelegenheid samengesteld herdenkingsboek gekregen en daarnaast was er gelegenheid om een zogenaamde 'coin' ter herdenking van de afdeling aan te schaffen. Van iedereen die deze genummerde herdenkingspenningen aanschafte, werd zijn naam, registratienummer en maand van opkomst en afzwaaien vastgelegd in een register. Het uiteindelijke 'coin'-register van de 41 Afdva zou later een plekje krijgen in het Nederlands Artillerie Museum op de Legerplaats bij Oldebroek. 

 
Opheffingsceremonie  41 Afdva, 1 juli 2005

Opheffing 41Afdva, Oldebroek, 1 juli 2005 - Klik om te vergrotenOp 1 juli 2005 werd na 52 jaar en 8 maanden op ceremoniŽle wijze afscheid genomen van de 41e Afdeling Veldartillerie op de Legerplaats bij Oldebroek. Alhoewel deze happening (na aanmelding vooraf) gratis toegankelijk was voor al het personeel dat ooit bij de afdeling had gediend (zowel burger, beroeps als dienstplichtig), was de opkomst van oud-personeel beperkt. Naast het oud-personeel van de 41 Afdva, was er een groep genodigden aanwezig en een aantal civiele en militaire autoriteiten.

Opheffing 41Afdva, Oldebroek, 1 juli 2005 - Klik om te vergrotenDe ceremonie vond plaats op het Korpsplein van de Legerplaats bij Oldebroek. Ter gelegenheid van de ceremonie was er op twee hoeken van het plein, aan weerszijden van de tribune, een M109 opgesteld. Op het plein stonden twee oude 25-ponders opgesteld; de ene geflankeerd door twee kanonniers in het ceremonieel tenue van de Veldartillerie en de andere door twee kanonniers in het ceremonieel tenue van de Rijdende Artillerie. Aan de vlaggenmasten wapperden onder andere de Nederlandse vlag en, voor de laatste keer, de vlag van de 41e Afdeling Veldartillerie.

Opheffing 41Afdva, Oldebroek, 1 juli 2005 - Klik om te vergrotenOm 10.30 uur traden de eenheden aan op het Korpsplein. Feitelijk trad de gehele Nederlandse artillerie aan, aangevuld met enkele andere eenheden. Naast uiteraard de 41e Afdeling Veldartillerie, waren dat de 14e Afdeling Veldartillerie, de 11e Afdeling Rijdende Artillerie, de 101e Artillerie Ondersteuningsbatterij en de 101e Remotely Piloted Vehicle (RPV) Batterij. Opvallend was hoe bescheiden de omvang van de Nederlandse artillerie feitelijk was ten opzichte van vroegere tijden. Niet alleen voor wat betreft het aantal eenheden, maar ook qua omvang van de eenheden. Bestond een batterij veldartillerie in de jaren '80 nog uit zo'n 100 man, nu was dit bijna de omvang van een complete afdeling veldartillerie.

Opheffing 41Afdva, Oldebroek, 1 juli 2005 - Klik om te vergrotenAls laatste gevechtseenheid trad het PanzerArtillerieLehrbattalion 325 uit Schwanewede, Duitsland aan. Deze eenheid was de Patentschaft-afdeling van de 41e Afdeling Veldartillerie, een bataljon waarmee de 41e Afdeling Veldartillerie een binding had, niet alleen op het gebied van oefeningen en trainingen, maar ook op sociaal vlak. Nadat het Fanfarekorps Koninklijke Landmacht 'Bereden Wapens' al spelend was aangetreden, volgde een inspectie van de aangetreden eenheden en kon de daadwerkelijke ceremonie beginnen. 

De Bevelhebber der Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Marcel Urlings, startte om 11.30 uur de ceremonie met een toespraak. Jammer dat het begin van de toespraak alleen door Urlings zelf kon worden verstaan... de microfoon stond nog uit! In het verstaanbare deel van zijn toespraak blikte Urlings terug op de geschiedenis van de 41e Afdeling Veldartillerie en prees hij de afdeling om haar Opheffing 41Afdva, Oldebroek, 1 juli 2005 - Klik om te vergroten prestaties. Ook blikte de luitenant-generaal uitgebreid vooruit, met name naar de invoering van de moderne gemechaniseerde 155mm houwitser PzH 2000, met veel aandacht voor de capaciteiten van deze vuurmond. Na de toespraak begon de overdracht van het commando van de 41e Afdeling Veldartillerie met een deel van het Wilhelmus, gevolgd door een aantal saluutschoten met de opgestelde 25-ponders. Vervolgens werd de onderdeelvlag door afdelingsadjudant Gerrit Bosch overhandigd aan de commandant 41 Afdva majoor Renť Daalman, die het commando van zijn afdeling overdroeg aan de Bevelhebber der Landstrijdkrachten. Rond 12.00 uur was daarmee formeel een einde gekomen aan het bestaan van de 41e Afdeling Veldartillerie. De 41 Afdva Alpha Batterij werd vervolgens onder bevel gesteld van de commandant van de 11e Afdeling Rijdende Artillerie en de 41 Afdva Bravo Batterij onder bevel van de commandant van de 14e Afdeling Veldartillerie. De 41 Afdva Alpha en Bravo Batterij waren hiermee formeel respectievelijk 11 Afdra 3e Batterij en 14 Afdva Charly Batterij geworden.

Opheffing 41Afdva, Oldebroek, 1 juli 2005 - Klik om te vergrotenOm eenheid van tenue te bewerkstelligen werden op commando's als 'Verwijder... borstembleem' de emblemen van het tenue verwijderd en de nieuwe geplaatst. Voor de nieuwbakken 11 Afdra 3e Batterij betekende eenheid van tenue ook dat de baretten werden afgedaan en opgeborgen en dat de kwartiermutsen, de hoofddeksels van de Rijdende Artillerie, werden geplaatst. Na het 'naar rechts richten' en het naar links en rechts opschuiven van de beide nieuwe batterijen, waren beide overblijvende afdelingen compleet.

Opheffing 41Afdva, Oldebroek, 1 juli 2005 - Klik om te vergrotenMajoor Daalman kreeg het laatste woord. Op dezelfde wijze als in het herdenkingsboek van de afdeling en als in zijn toespraak na het laatste schot van de 41e Afdeling veldartillerie, een kleine anderhalve maand eerder, blikte hij terug op de historie en prestaties van de afdeling en prees hij de commandanten van de 14e Afdeling Veldartillerie en de 11e Afdeling Rijdende Artillerie gelukkig met de uitbreidingen van hun afdelingen. Ook benadrukte Daalman nogmaals dat de keuze tot opheffing van de 41e Afdeling Veldartillerie er eentje was vanuit financieel oogpunt en niets had te maken met de kwaliteit van de afdeling. Na een minuut stilte en nogmaals het Wilhelmus zat de ceremonie erop. De 41e Afdeling Veldartillerie was niet meer! Alsof de weergoden mee treurden, stortte de regen op dat moment met bakken uit de hemel.

De rede van majoor Daalman tijdens de opheffingsceremonie in Oldebroek kwam op hoofdlijnen overeen met zijn voorwoord in het herdenkingsboek '41 Afdeling Veldartillerie':

'Na meer dan 52 jaar is er met het uitkomen van legerplan 1432 een eind gekomen aan het bestaan van 41 Afdeling Veldartillerie. Dit bericht kwam voor de meeste van ons als een donderslag bij heldere hemel. Niet alleen het vertrek uit Seedorf, maar met name het opheffen van een meer dan excellente Afdeling Veldartillerie is een bittere pil en stuit op veel onbegrip.

Opheffing 41Afdva, Oldebroek, 1 juli 2005 - Klik om te vergrotenZoals bekend mag zijn is op 11 januari 1677 op voorstel van'"Sijn Hoocheijt d'heere Prince van Oranje en de readt van State' in de Republiek der Verenigde Nederlanden 6 compagnieŽn artillerie opgericht waarmee het Wapen der Artillerie zijn intrede doet bij het Staatse Leger. In een getrapte oprichting ziet 41 Afdeling Veldartillerie op 01-11-1952 het licht. In 1952 krijgt de afdeling de 25-ponder ter beschikking en is gelegerd op 't Harde. Rond deze de tijd waren er al voornemens om de afdeling in de BRD te plaatsen, echter het geheel liep stuk op financiŽn. Ruim tien jaar later zou de afdeling wel richting Duitsland gaan. In 1965 kreeg de afdeling de beschikking over de 105mm houwitser AMX L30, welke in 1969 door de M109 opgevolgd werd. De opvolging van de PzH 2000 is niet aan de Afdeling voorbehouden. De Afdeling heeft een rijke geschiedenis waarbij meer dan duizend beroepsofficieren, -onderofficieren, korporaals, kanonniers en soldaten hebben gediend en waarbij duizenden dienstplichtigen hun eerste oefening hebben vervuld. Velen van ons bewaren goede herinneringen aan hun tijd bij de afdeling. (...) Ik prijs de commandanten 11 Afdeling Rijdende Artillerie en 14 Afdeling Veldartillerie dan ook gelukkig met de versterking van hun gelederen met een parate batterij van onze Afdeling'.

Media: 
Klik om te downloaden Programmaboekje reŁnie 41 Afdeling Veldartillerie 2005

Klik om te openen Foto's: reŁnie 41 Afdva, 10-12 juni 2005

Klik om te openen Foto's: opheffing 41e Afdeling Veldartillerie, 1 juli 2005

Klik om te downloaden Filmpje: opheffing 41 Afdva, 1 juli 2005 (bron: DVD 'TschŁs Seedorf', Audiovisuele Dienst Defensie)
Klik om te downloaden Filmpje: vaandeloverdracht tijdens opheffing 41 Afdva, Legerplaats bij Oldebroek, 1 juli 2005 
 
Naar de homepage van 41 Afdva C-bt 87-1/2Home