Legerplaats Seedorf

Van 1966 tot 2005 was de 41e Afdeling Veldartillerie gelegerd op de legerplaats Seedorf in Duitsland. Deze pagina besteedt aandacht aan deze legendarische legerplaats, die van 1963 tot 2006 door Nederlandse militairen werd bevolkt.

  

Stationering van Nederlandse troepen in Duitsland

Legerplaats Budel dat tegen Seedorf 'geruild' werd - Klik om te vergrotenDe Nederlandse geschiedenis van Seedorf gaat terug naar september 1961, toen werd besloten om de pas opgerichte Lichte Brigade voor minimaal drie maanden naar West-Duitsland te sturen i.v.m. de toenemende dreiging vanuit het Oosten. Tevens werd er nagedacht over permanente legering van de ongeveer 3500 man in West-Duitsland, om de tegenstander uit het Oosten in het geval van een conflict beter te kunnen weerstaan.

In eerste instantie kwam de Lichte Brigade tijdelijk terecht in Hohne en Fallingbostel. Toen Duitsland begin 1962 echter een kazerneruil met gesloten beurzen voorstelde, werd permanente legering van de brigade in Duitsland een feit. Nederland stelde de legerplaats Budel in Noord-Brabant beschikbaar voor een Duitse opleidingseenheid, die zonder bezwaar diep in het NAVO achtergebied kon worden geplaatst. De Duitsers stelden legerplaats Seedorf beschikbaar. Ondertussen had Nederland het plan opgevat om de Lichte Brigade te vervangen door een versterkte pantserbrigade van eveneens 3500 man. De Lichte Brigade werd dus opgeheven en eind 1963 was de volledige stationering van de nieuw opgerichte 41e Pantserbrigade in Seedorf een feit.

  

De legerplaats 

Luchtfoto van legerplaats Seedorf - Klik om te vergrotenDe legerplaats was gelegerd tussen Bremen en Hamburg, zo’n twintig kilometer van de snelweg die beide steden verbindt. Het complex is gebouwd tussen 1956 en 1959 en werd enkele jaren door de Duitsers gebruikt alvorens de eerste Nederlandse militairen in 1963 op de kazerne kwamen. De legerplaats was genoemd naar een klein dorpje even ten noorden van de kazerne. 

Bij de legerplaats lag een klein oefenterrein. In vroeger jaren waren er vlakbij de kazerne drie militaire tehuizen: het HMT, KMT en PMT. In later jaren was er slecht één militair tehuis: het AMT. Op en om de kazerne waren tal van mogelijkheden voor vrijetijdsbesteding: een manege, een zwembad, een sporthal, sportvelden, een fitnessruimte, een filmzaal en ruimten voor hobbyclubs.

KMT Seedorf, 1976 - Klik om te vergroten De meeste mensen die op de legerplaats Seedorf werkten, woonden op de kazerne zelf of in het stadje Zeven. In de loop der jaren zijn vele tienduizenden militairen in Seedorf gestationeerd geweest. Eind 1963 waren er ongeveer 3500 militairen in Seedorf gestationeerd, rond de milenniumwisseling waren dat er zo'n 2200 en in 2006 waren er nog zo’n 1600 militairen in Seedorf gestationeerd. Gedurende ruim vier decennia hebben constant honderden militairen en medewerkers van de kazerne met hun gezinnen in Zeven en omstreken gewoond. Uiteraard drukte dit een stempel op de lokale samenleving. Nederlanders vormden een onderdeel van de leefgemeenschappen in de omgeving van de kazerne en de door buitenlandtoelagen goed gevulde portemonnees van de Nederlandse militairen stimuleerden de lokale economie. Duits-Nederlandse huwelijken kwamen regelmatig voor, naar schatting totaal zo’n 500.

Legering in Seedorf was altijd compleet anders dan legering in Nederland. De periode tot midden jaren '90 kenmerkte zich door de bijzondere paraatheidsregeling, die betekende dat relatief lange perioden in Seedorf werden afgewisseld met de ene keer kort verlof en de andere keer lang verlof in Nederland. Tevens betekende de regeling werktijden en appèls in de weekenden. Eén en ander had zo zijn charme en had een grote saamhorigheid tot gevolg, iets wat in Nederland vaak ontbrak. 

  

Veranderingen

Het wagenpark van de 41 Afdva SSvBT, 1988 - Klik om te vergrotenIn de 43 jaar na de stationering van de 41e Pantserbrigade in 1963 zag de brigade vele veranderingen aan haar voorbijtrekken. De brigade werd na haar oprichting steeds verder uitgebreid en zo werd in 1966 de 41e Afdeling Veldartillerie aan de brigade toegevoegd. De 41e Pantserbrigade groeide door de uitbreidingen uit tot de zwaarste en meest parate brigade van de Koninklijke Landmacht. In eerste instantie was de brigade in Seedorf gelegerd om de tegenstander uit het Oosten te weerstaan. Vanaf 1995 vervolgens als in Duitsland gelegerd Nederlands onderdeel van het Duits/Nederlandse Legerkorps. In 1999 ging de brigade van ‘licht’ over naar ‘gemechaniseerd’, hetgeen betekende dat een extra tankeenheid de brigade versterkte, terwijl het aantal verkennende eenheden werd teruggebracht. De aldus ontstane 41e Gemechaniseerde Brigade bleef tot de opheffing van de brigade in 2006 gelegerd in Seedorf. 

De weg naar de kazerne - Klik om te vergrotenMet het einde van de 'Koude Oorlog' veranderden de eisen aan de omvang en paraatheid van de landmacht. De dienstplicht werd opgeschort en in 1996 verliet de laatste dienstplichtige (die was ingedeeld bij de 41e Afdeling Veldartillerie) de legerplaats. Vanaf die tijd werd de legerplaats volledig bevolkt door beroepspersoneel, grotendeels bestaande uit BBT-ers (Beroeps Bepaalde Tijd). Ook werd de paraatheidsregeling afgeschaft, waardoor de in Seedorf gelegerde onderdelen 'maandag-tot-en-met-vrijdag' onderdelen werden, net als de in Nederland gelegerde onderdelen. De unieke leefsituatie, die decennia lang had gegolden, verdween grotendeels. En daarmee de zo bij Seedorf horende saamhorigheid. In de weekenden was er geen militair meer op de legerplaats te vinden en lag de kazerne er nagenoeg uitgestorven bij. Bewaking werd inmiddels door een particulier beveiligingsbedrijf gedaan. 

Logischerwijs vond er nauwelijks meer  vrijetijdsbesteding plaats op de kazerne. Faciliteiten zoals de filmzaal werden daarom gesloten. De Hollandse voetbalclub werd opgeheven. Het Katholiek Militair Tehuis en het Protestants Militair Tehuis net buiten de kazerne, ooit zo populaire plekken om je als dienstplichtige te 'drukken', werden gesloopt.

  

Sluiting

Embleem 41 Mechbrig bij het stafgebouw op de legerplaats Seedorf - Klik om te vergrotenIn juni 2003 werd duidelijk dat de legerbasis in Seedorf moet sluiten t.g.v. van forse bezuinigingen van het Ministerie van Defensie. De plannen werden opgevat om middels een grote reorganisatie te komen tot een kleinere, modernere en slagvaardigere Koninklijke Landmacht, die een stuk minder zou kosten. Om dit te bereiken werd besloten om de 41e Gemechaniseerde Brigade op te heffen en legerplaats Seedorf af te stoten

Er volgden protestmarsen in Zeven en in Seedorf, maar de plannen bleven ongewijzigd. Als eerste onderdeel van de brigade werd de 41e Afdeling Veldartillerie op 1 juni 2005 opgeheven, waarna de verhuizing van het in Seedorf gelegerde personeel en materieel werd voortgezet. Met de voltooiing van deze operatie in zicht, werd op 22 april 2006 een laatste grote reünie georganiseerd om op passende wijze een periode van 43 jaar af te sluiten, waarin Nederlandse militairen in Seedorf waren gelegerd. Zie ook de pagina over de reünie Seedorf 2006.

Reünie Seedorf, april 2006 - Klik om te vergrotenOp 6 mei 2006 werd de 41e Gemechaniseerde Brigade officieel opgeheven. Die dag werd er in het plaatsje Zeven een defilé gehouden ten overstaan van burgemeester Hans-Joachim Jaap, waarna de burgemeester en brigadecommandant Harm de Jonge in het stadspark van Zeven een monument onthulden dat aan de Nederlandse militaire aanwezigheid in Seedorf herinnert. Het navolgende opheffingsappèl werd bijgewoond door vele (hoge) gasten, waaronder de Duitse en Nederlandse ministers van Defensie, Franz Josef Jung en Henk Kamp, die beide een toespraak hielden. Brigadecommandant De Jonge ontving van minister Jung het Ehrenkreuz in Gold van de Bundeswehr, een hoge Duitse onderscheiding. Tevens werden vlaggenlinten uitgereikt aan drie eenheden van de 41e Gemechaniseerde Brigade. Deze blijken van waardering vielen ten deel aan het 42e Pantserinfanteriebataljon Limburgse Jagers, het 101e Tankbataljon en de 41e Afdeling Veldartillerie. Voor de 41e Afdeling Veldartillerie was de onderscheiding een postume aangelegenheid, aangezien de afdeling reeds in 2005 was opgeheven. Luchtfoto van legerplaats Seedorf - Klik om te vergrotenDe brigadegeneraal gaf zijn operationele opdracht terug aan de commandant der Landstrijdkrachten, luitenant-generaal Peter van Uhm en overhandigde deze tevens het onderdeelsfanion. Met het strijken van de onderdeelsvlag viel officieel het doek voor de 41e Gemechaniseerde Brigade en de legerplaats Seedorf. 

Gedurende de navolgende maanden werd het vertrek uit Seedorf verder afgewikkeld. In juni 2006 verhuisden een aantal onderdelen van de voormalige 41e Gemechaniseerde Brigade naar Nederland en werden ze ingedeeld bij de 13e en 43e Gemechaniseerde Brigade. Zo werd bijvoorbeeld het infanteriebataljon van de Limburgse Jagers ondergebracht in Oirschot. In september werden de laatst overgebleven onderdelen van de voormalige brigade opgeheven. Duitsland nam de legerplaats over. In ruil daarvoor kreeg Nederland oefenlocaties in Duitsland. 

Media: 
Klik om te openen Foto's: legerplaats Seedorf e.o., 1963-2006
Klik om te openen Foto's: 41 Afdva Charly Batterij 87-1/2 - legerplaats Seedorf e.o. 
Klik om te openen Foto's: legerplaats Seedorf, oktober 2005 
Klik om te openen Foto's: Seedorf Reünie, 22 april 2006
Klik om te openen Foto's: opheffing 41 MechBrig, legerplaats Seedorf e.o.,  6 mei 2006
Klik om te downloaden Filmpje: legerplaats Seedorf, oktober 2005
Klik om te downloaden Filmpje: opheffing 41 Mechbrig, Seedorf, 6 mei 2006 (bron: DVD 'Tschüs Seedorf', Audiovisuele Dienst Defensie)
Klik om te downloaden Filmpje: sluiting Seedorf bij NOS journaal, 6 mei 2006, 20.00 uur (edit)
Klik om te downloaden Plattegrond legerplaats Seedorf anno 2000
Klik om te downloaden Artikelenserie uit de Griffioen: 40 jaar Seedorf 
Klik om te downloaden Artikel over sluiting Seedorf in Algemeen Dagblad, 6 mei 2006
Klik om te downloaden Artikel '43 jaar Seedorf' in tijdschrift Landmacht, juni 2006 (bron: www.landmacht.nl
 
Naar de homepage van 41 AfdVa C-bt 87-1/2Home